1-bob. Umumiy qoidalar

Qoidalarda quyidagi asosiy tushuncha va atamalardan foydalaniladi:

• avariya holatini yuzaga keltirish — yoʻl harakatining boshqa ishtirokchilarini harakat yoʻnalishi yoki tezligini keskin oʻzgartirishga, shuningdek, oʻz xavfsizligini yoxud boshqa fuqarolar xavfsizligini taʼminlash uchun oʻzga choralarni koʻrishga majbur qilish;

  • Avariya holati: boshqa ishtirokchi yoʻnalishini yoki tezligini keskin oʻzgartirishga majbur.
  • A birdan B ning oldiga kirdi.
  • B toʻqnashuvdan qochish uchun keskin toʻxtadi.

• avtomagistral — 5.1. yoʻl belgisi bilan belgilangan, har bir yoʻnalishning qatnov qismlari ajratuvchi mintaqa bilan ajratilgan (u boʻlmaganda, yoʻl toʻsiqlari bilan) hamda boshqa yoʻllar, tramvay va temir yoʻllar, piyoda va velosiped yoʻlkalari bilan bir sathda kesishmaydigan yoʻl;

  • Avtomagistral 5.1 belgisi bilan belgilanadi.
  • Har yoʻnalishning qatnov qismlari ajratuvchi mintaqa bilan ajratilgan.
  • Boshqa yoʻl, tramvay va temir yoʻllar bilan bir sathda kesishmaydi: ustidan koʻprik oʻtadi.

• avtopoyezd — ulagich moslamalari bilan ulangan egarli shatakka oluvchi va yarim tirkama yoki yuk avtomobili hamda tirkama (tirkamalar)dan iborat transport vositasi tarkibi;

  • Avtopoyezd: tortuvchi va unga ulangan tirkama yoki yarim tirkama.
  • Ular ulagich moslamasi bilan bogʻlangan.
  • Tortuvchi va tirkama bitta tarkib boʻlib birga yuradi.

• ajratuvchi mintaqa — yoʻlning yonma-yon joylashgan qatnov qismlarini ajratuvchi, transport vositalari harakatlanishi yoki toʻxtashi uchun moʻljallanmagan, yoʻl sathidan koʻtarilgan yoki maysazor, ariq, maxsus toʻsiqlar bilan ajratilgan baland qismi;

  • Ajratuvchi mintaqa yonma-yon qatnov qismlarini ajratib turadi.
  • U yoʻl sathidan baland yoki maysazor, ariq, toʻsiq bilan ajratilgan.
  • Unda yurish va toʻxtash mumkin emas: A va B oʻz qatnov qismida.

• arava — otga (yoki boshqa hayvonlarga) qoʻshib tortiladigan yoki odam mushak kuchi bilan harakatga keltiriladigan dvigatel bilan jihozlanmagan, yuk tashishga moʻljallangan qurilma;

  • Arava dvigatelsiz qurilma, yuk tashish uchun moʻljallangan.
  • Uni ot yoki boshqa hayvon tortadi.
  • Yoki odam oʻz muskul kuchi bilan harakatlantiradi.

• asosiy yoʻl — tuproqli yoki shagʻalli yoʻlga nisbatan qattiq qoplamali (asfalt, sement-betonli va shunga oʻxshashlar yotqizilgan), kesishayotgan yoki tutashgan yoʻlga nisbatan 2.1, 2.3.1 — 2.3.3 yoki 5.1 yoʻl belgilari bilan belgilangan yoxud yondosh hududdan chiqadigan yoʻlga nisbatan har qanday yoʻl. Ikkinchi darajali yoʻlning bevosita chorrahaga tutash qismining qoplamali boʻlishi uni asosiy yoʻl bilan teng huquqli qilmaydi;

  • Yoʻlni 2.1 yoki 2.3.1-2.3.3 belgilari asosiy yoʻl qilib belgilaydi.
  • B shu belgili yoʻlda: u toʻxtamay oʻtadi.
  • A belgisiz yoʻldan keladi: B ga yoʻl beradi va keyin yuradi.

  • Yondosh hududdan chiqadigan yoʻlga nisbatan har qanday yoʻl asosiy hisoblanadi.
  • A hovlidan chiqmoqda, koʻchada B ketmoqda.
  • Koʻcha asosiy yoʻl: A kutadi, B oʻtgach oʻngga buriladi.

  • Asfalt kabi qattiq qoplamali yoʻl tuproqli yoki shagʻalli yoʻlga nisbatan asosiy.
  • A tuproqli yoʻldan chiqmoqda, B asfalt yoʻlda ketmoqda.
  • A kutadi: asosiy yoʻldagi B oʻtgach, oʻngga buriladi.

  • Ikkinchi darajali yoʻlning chorrahaga tutash qismi asfaltlangan boʻlishi mumkin.
  • Bu uni asosiy yoʻl bilan teng huquqli qilmaydi.
  • A baribir yoʻl beradi: B oʻtgach, A burilib chiqadi.

• aholi punkti — kirish va chiqish yoʻllari 5.22 — 5.25 yoʻl belgilari bilan belgilangan hudud;

  • Aholi punkti — kirish va chiqish yoʻllari maxsus belgilar bilan belgilangan hudud.
  • A kirish belgisidan oʻtib, aholi punktiga kirdi.
  • Chiqish belgisidan keyin hudud tugaydi.

• bolalar guruhini tashkiliy tashish — yoʻnalishli transport vositalariga daxli boʻlmagan avtobuslarda sakkiz va undan ortiq bolalarning tashkil etilgan tartibda tashilishi;

  • Bolalar guruhini tashkiliy tashish: yoʻnalishli boʻlmagan avtobusda.
  • Bolalar tartib bilan navbat kutib avtobusga chiqadi.
  • Guruhda sakkiz va undan ortiq bola boʻlganda shunday tashiladi.

• velosiped — kamida ikkita gʻildirakka ega boʻlgan va odatda minib olgan shaxs(lar)ning muskul kuchi bilan, xususan, tepkilar yoki dastaklar yordamida harakatlantiriladigan transport vositasi (nogironligi boʻlgan shaxslar kajavasidan tashqari). Velosiped nominal (belgilangan) quvvati 0,25 kilovattdan, tezligi soatiga 25 kilometrdan oshmaydigan dvigatelga ega boʻlishi mumkin;

  • Velosiped: kamida ikki gʻildirak, odatda pedal yoki dastak bilan muskul kuchida yuradi.
  • Unda dvigatel boʻlishi mumkin: quvvati 0,25 kVt gacha.
  • Dvigatelli velosipedning tezligi 25 km/soat dan oshmaydi.

• velosipedchi — velosipedni boshqaradigan shaxs;

  • Velosipedchi velosipedni boshqarayotgan shaxs: A minib ketmoqda.
  • P esa velosipedni yetaklab ketmoqda.
  • Yetaklab ketayotgan odam piyoda hisoblanadi, velosipedchi emas.

• velosiped yoʻlkasi — alohida yoʻl yoki konstruktiv jihatdan qatnov qismi va trotuardan ajratilgan yoʻlning tarkibiy qismi boʻlib, tegishli yoʻl belgisi bilan belgilanadi;

  • Velosiped yoʻlkasi qatnov qismi va trotuardan konstruktiv ajratilgan.
  • U tegishli yoʻl belgisi bilan belgilanadi.
  • K yoʻlkada ketmoqda, A va B qatnov qismida, P trotuarda.

• velosipedchilar uchun tasma — yoʻlning boshqa qismlaridan yoʻl chizigʻi bilan ajratilgan, tegishli yoʻl belgilari bilan belgilangan yoʻl qismi boʻlib, faqat velosiped va individual harakatlanish vositalari harakatlanishi uchun moʻljallangan;

  • Velosipedchilar uchun tasma yoʻlning qolgan qismidan yoʻl chizigʻi bilan ajratilgan.
  • Unda faqat velosiped va individual harakatlanish vositalari yuradi.
  • K tasmada, A va B esa mashinalar polosasida.

• gibrid avtomobil — ichki yonuv dvigateli va (yoki) tashqi elektr manbai orqali zaryadlanuvchi elektr motor yordamida harakatlanuvchi transport vositasi;

  • Gibrid avtomobilda ichki yonuv dvigateli va elektr motor bor.
  • U dvigatel yoki elektr motor yordamida harakatlanadi.
  • Elektr motorni tashqi elektr manbaidan zaryadlash mumkin.

• yetarlicha koʻrinmaslik — yomgʻir, qor yogʻishi, tuman tushishi va shunga oʻxshash sharoitlarda, shuningdek, kunning gʻira-shira vaqtida yoʻlning koʻrinish masofasi 300 metrdan kam boʻlishi;

  • Yetarlicha koʻrinmaslik: tuman, yomgʻir, qor yoki gʻira-shirada yoʻl 300 m dan kam koʻrinadi.
  • A faqat yaqin masofani koʻradi: oldidagi B tumanda deyarli koʻrinmaydi.
  • Shuning uchun A sekin ketmoqda.

  • Kunning gʻira-shira vaqtida ham yoʻlning koʻrinish masofasi 300 m dan kam boʻlishi mumkin.
  • A yaqin yorugʻlik bilan faqat yaqinini koʻradi: oldidagi B deyarli koʻrinmaydi.
  • Shuning uchun A sekin ketmoqda.

• yondosh hudud — bevosita yoʻlga tutashgan va transport vositalari oʻtib ketishi uchun moʻljallanmagan hudud (hovlilar, mahallalar, turar joy dahalari, transport vositasi toʻxtab turish joylari, yonilgʻi quyish shoxobchalari, korxona va shunga oʻxshashlar).

  • Yondosh hudud yoʻlga tutash: hovli, turar joy, toʻxtab turish joyi, korxona.
  • U transport vositalari oʻtib ketishi uchun moʻljallanmagan.
  • A koʻchada ketmoqda, B esa hovliga burilib kirdi va toʻxtadi.

• Yondosh hududdan chiqayotgan transport vositalari barcha yoʻl harakati ishtirokchilariga yoʻl berishi shart;

  • Yondosh hududdan chiqayotgan transport vositasi barcha ishtirokchilarga yoʻl beradi.
  • A toʻxtab turibdi: oldin P piyoda oʻtadi, B esa koʻchadan oʻtib ketadi.
  • Hamma oʻtgach, A oʻngga burilib koʻchaga chiqadi.

• imtiyoz — moʻljallangan yoʻnalishda boshqa yoʻl harakati ishtirokchilariga nisbatan oldin harakatlanish huquqi;

  • Imtiyoz — belgilangan yoʻnalishda boshqalardan oldin yurish huquqi.
  • Asosiy yoʻldagi B imtiyozga ega: u birinchi oʻtadi.
  • A imtiyozga ega emas: kutadi, B oʻtgach yuradi.

• individual harakatlanish vositalari — dvigatel (dvigatellar) (elektrosamokat, elektr skeytbordlar, segveylar, unitsikllar, monogʻildirak va boshqa shunga oʻxshash vositalar) yordamida odamning individual harakatlanishi uchun moʻljallangan bir yoki bir nechta gʻildiraklari (roliklari) boʻlgan transport vositasi;

  • Individual harakatlanish vositalari dvigatel bilan yuradi: elektrosamokat, segvey, monogʻildirak.
  • Ularning bir yoki bir nechta gʻildiragi bor, odam oʻzi harakatlanish uchun foydalanadi.
  • Elektr skeytbord va unitsikl ham shu guruhga kiradi.

• yoʻl — transport vositalari va piyodalar harakatlanishi uchun jihozlangan, moslashtirilgan hamda transport vositalari va piyodalarning harakat xavfsizligini taʼminlashga moʻljallangan, yoʻl obyektlari majmuasini joylashtirish uchun ajratilgan yer uchastkalari hamda yer uchastkalari ustidagi boʻshliq yoʻl.

  • Yoʻl — transport vositalari va piyodalar harakatlanishi uchun jihozlangan yer uchastkasi.
  • Unga qatnov qismi, yoʻl yoqasi, trotuar va ajratuvchi mintaqa kiradi.
  • Yoʻl transport vositalari va piyodalar xavfsizligini taʼminlashga moʻljallangan.

Yoʻllar umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllariga (bundan buyon matnda umumiy foydalanishdagi yoʻllar deb yuritiladi), tumanlar (shaharlar), shaharchalar, qishloqlar va ovullarning koʻchalariga, xoʻjalik yoʻllariga, shahar elektr transporti yoʻllariga, velosiped va piyodalar yoʻlkalariga ajratiladi.

• Qishloq joylardan oʻtadigan va xoʻjaliklarni oʻzaro bogʻlaydigan yoʻllar xoʻjaliklararo qishloq yoʻllaridir;

  • Qishloq joylardan oʻtadigan va xoʻjaliklarni bogʻlaydigan yoʻllar xoʻjaliklararo qishloq yoʻllaridir.
  • Traktor bir xoʻjalikdan ikkinchisiga shu yoʻldan boradi.
  • Bunday yoʻllar qishloqdagi xoʻjaliklarni oʻzaro bogʻlaydi.

• yoʻlovchi — transport vositasidagi (haydovchidan tashqari) shaxs, shuningdek, transport vositasiga kirayotgan (unga chiqib oʻtirayotgan) yoki transport vositasidan chiqayotgan (undan tushayotgan) shaxs;

  • Yoʻlovchi — transport vositasidagi haydovchidan tashqari shaxs.
  • P1 tushmoqda: tushayotgan shaxs ham yoʻlovchi hisoblanadi.
  • P2 chiqib oʻtirmoqda: transport vositasiga chiqayotgan shaxs ham yoʻlovchi.

• yoʻl berish (toʻsqinlik qilmaslik) — yoʻl harakati ishtirokchilariga nisbatan imtiyozi boʻlgan boshqa yoʻl harakati ishtirokchisining harakat yoʻnalishi yoki tezligini oʻzgartirishga majbur etishi mumkin boʻlgan hollarda, harakatni davom ettirmasligini yoki boshlamasligini, biror-bir manyovr bajarishi mumkin emasligini bildiruvchi talab;

  • Yoʻl berish: A yursa, B tezligini yoki yoʻnalishini oʻzgartirishga majbur boʻlardi.
  • B ning yoʻli boʻsh boʻlguncha A turadi.
  • B oʻtdi, hech kim toʻsqinlik sezmadi: A burilib chiqadi.

• yoʻl yoqasi — yoʻlning qatnov qismiga u bilan bir sathda bevosita tutashgan, qoplama turi bilan farq qiladigan yoki 1.1 yoʻl chizigʻi yordamida ajratilgan, ushbu Qoidalarga muvofiq harakatlanish, toʻxtash va toʻxtab turish uchun moʻljallangan boʻlagi;

  • Yoʻl yoqasi qatnov qismiga tutashgan, u bilan bir sathda yotadi.
  • U boshqa qoplama bilan yoki 1.1 chizigʻi bilan ajratiladi.
  • A Qoidalarga muvofiq yoʻl yoqasiga chiqib toʻxtadi.

• yoʻnalishli transport vositasi — belgilangan yoʻnalishi va bekatlari boʻlgan, yoʻlovchi tashish uchun moʻljallangan umumiy foydalanishdagi transport vositalari (trolleybus, tramvay, avtobus, yoʻnalishli taksi);

  • Yoʻnalishli transport vositasi belgilangan yoʻnalish boʻyicha bekatlarda toʻxtaydi.
  • Avtobus A va tramvay T umumiy foydalanishda: har biri oʻz bekatida toʻxtaydi.
  • Yoʻnalishli taksi ham shu qatorga kiradi: B bekatda toʻxtadi.

• yoʻl-transport hodisasi — transport vositasining yoʻlda harakatlanish jarayonida va uning ishtirokida sodir boʻlgan, fuqarolar vafot etgan yoki ularning sogʻligʻiga zarar yetkazilgan, transport vositalari, inshootlar, yuklar shikastlangan yoxud boshqa moddiy zarar yetkazilgan hodisa;

  • A va B bir-biriga yaqinlashmoqda.
  • Toʻqnashuv: transport vositalari shikastlandi.
  • Zarar yetgan bunday hodisa yoʻl-transport hodisasi deyiladi.

• yoʻl harakati — yoʻl harakatini tashkil etishda yoʻllar doirasida transport vositalari va yoʻl harakati ishtirokchilari ishtirokida yuzaga keladigan ijtimoiy munosabatlar majmui;

  • Yoʻl harakati — yoʻlda transport vositalari va odamlar ishtirokida yuzaga keladigan munosabatlar.
  • A haydovchi, P piyoda, K velosipedchi: har biri oʻz oʻrnida.
  • Haydovchi piyodani oʻtkazadi, keyin hamma yoʻlida davom etadi.

• yoʻl harakati ishtirokchisi — yoʻl harakati jarayonida transport vositasining haydovchisi, yoʻlovchisi yoki piyoda sifatida bevosita ishtirok etayotgan shaxs;

  • Yoʻl harakati ishtirokchisi — haydovchi, yoʻlovchi yoki piyoda sifatida harakatda qatnashayotgan shaxs.
  • C haydovchi, avtobusdan tushgan P2 yoʻlovchi, P1 esa piyoda.
  • Uchalasi ham yoʻl harakati ishtirokchisi.

• yoʻl harakatini tashkil etish — yoʻllarda harakatni boshqarish hamda yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash boʻyicha tashkiliy-huquqiy, tashkiliy-texnika tadbirlar va boshqaruv harakatlari majmui;

  • Yoʻl harakatini tashkil etish — harakatni boshqarish va xavfsizligini taʼminlash tadbirlari majmui.
  • Bir ishchi yoʻl belgisini oʻrnatmoqda, boshqasi yoʻl chizigʻini chizmoqda.
  • Bu texnik tadbirlar yoʻldagi harakatni tartibga soladi.

• yoʻl harakatini tashkil etishning texnik vositalari — yoʻl harakatini tashkil etish uchun moʻljallangan qurilmalar va inshootlar (yoʻl belgilari, harakatlanish polosalari, svetoforlar, miltillovchi mayoqchalar, yoʻl chiziqlari, yoʻl ustunlari, toʻsiqlar, tezlikni cheklovchi qurilmalar, shlagbaumlar, xavfsizlik orolchalari, yoʻl harakatini avtomatik boshqarish tizimlari (vositalari), shuningdek, boshqa qurilmalar va inshootlar);

  • Svetofor harakatni tartibga soladi: A qizil chiroqda toʻxtaydi.
  • Yoʻl belgisi va yoʻl chiziqlari ham texnik vositalar.
  • Tezlikni cheklovchi qurilma haydovchini sekinlashtiradi.

• yoʻl harakati xavfsizligi — yoʻl harakati ishtirokchilarining yoʻl-transport hodisalari va ularning oqibatlaridan himoyalanganlik darajasini aks ettiruvchi yoʻl harakati holati;

  • Yoʻl harakati xavfsizligi — ishtirokchilar hodisalar va ularning oqibatlaridan himoyalanganlik darajasi.
  • Keyin zebra, belgi va svetofor paydo boʻladi.
  • Endi himoya yuqori: B toʻxtaydi, P xavfsiz oʻtadi.

• yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash — yoʻl-transport hodisalarining kelib chiqish sabablarining oldini olishga, ularning ogʻir oqibatlarini kamaytirishga qaratilgan faoliyat;

  • Xavfsizlikni taʼminlash — hodisa sabablarining oldini olishga qaratilgan faoliyat.
  • Koʻrinishi cheklangan burchakka koʻzgu oʻrnatildi: ishchi hodisa sababini bartaraf etmoqda.
  • Endi A va B bir-birini koʻradi va xavfsiz oʻtadi.

• kichik hajmdagi mototransport vositalari — eng yuqori konstruktiv tezligi soatiga 25 kilometrdan oshmaydigan, ish hajmi 25 sm³ gacha boʻlgan ichki yonuv dvigateliga ega boʻlgan yoki nominal (belgilangan) quvvati 0,25 kilovattgacha boʻlgan (individual harakatlanish vositalari bundan mustasno) oshmaydigan ikki yoki uch (toʻrt) gʻildirakli transport vositalari;

  • Kichik hajmdagi mototransport vositasining tezligi 25 km/soat dan oshmaydi.
  • Ichki yonuv dvigatelining ish hajmi 25 sm³ gacha yoki elektrodvigatelining quvvati 0,25 kVt gacha.
  • U ikki, uch yoki toʻrt gʻildirakli boʻladi.

• koʻrinishi cheklangan joylar — joylardagi past-balandliklar, burilishlar, oʻsimliklar, daraxtlar, qurilishlar, inshootlar yoki boshqa obyektlar, shu jumladan, transport vositalari tufayli harakatlanish yoʻnalishida yoʻl koʻrinishining cheklanishi;

  • Koʻrinishi cheklangan joy: bino, daraxt yoki burilish yoʻl koʻrinishini toʻsadi.
  • A va B chorrahaga yaqinlashganda bir-birini koʻrmaydi.
  • B oʻng tomondan kelgan A ga yoʻl beradi, A oʻtgach yuradi.

• majburiy toʻxtash — texnik nuqson, tashilayotgan yuk, haydovchi va yoʻlovchining holati, yoʻldagi biror toʻsiq tufayli xavf yuzaga kelganda yoxud ob-havo sharoitiga bogʻliq holda transport vositasi harakatini toʻxtatish. Haydovchining ushbu xatti-harakati oxirgi zarur chora boʻlib, qoidabuzarlik deb eʼtirof etilmaydi;

  • Majburiy toʻxtash: texnik nuqson yoki toʻsiq tufayli xavf yuzaga kelganda toʻxtash.
  • A mashinasi buzildi: haydovchi avariya ishorasini yoqib, yoʻl yoqasiga toʻxtadi, belgi qoʻydi.
  • Majburiy toʻxtash — oxirgi zarur chora, qoidabuzarlik deb hisoblanmaydi.

• mexanik transport vositasi — dvigatel bilan harakatga keltiriladigan transport vositasi. Bu atama barcha traktor va oʻzi yurar moslamalarga ham taalluqlidir;

  • Mexanik transport vositasi dvigatel bilan harakatga keltiriladi.
  • Barcha traktorlar va oʻzi yurar moslamalar ham shunday hisoblanadi.
  • Avtomobil, yuk mashinasi, traktor, mototsikl: hammasi mexanik.

• moped — dvigatelining ish hajmi 25 sm³ va undan ortiq, lekin 50 sm³dan oshmaydigan, konstruktiv tezligi soatiga 25 kilometr va undan ortiq, 50 kilometrdan oshmaydigan ikki yoki uch (toʻrt) gʻildirakli transport vositasi. Xuddi shunday tavsiflarga ega boʻlgan kvadritsikl (kvadrotsikl), tritsikl hamda yoʻlning qatnov qismida harakatlanishga moslashtirilgan boshqa transport vositalari mopedlarga tenglashtiriladi;

  • Moped: dvigatelining ish hajmi 25 dan 50 sm³ gacha.
  • Konstruktiv tezligi 25 dan 50 km/soat gacha.
  • Shunday tavsifli kvadritsikl va tritsikl ham mopedga tenglashtiriladi.

• mototsikl — dvigatelining ish hajmi 50 sm³ va undan oshadigan, konstruktiv tezligi soatiga 50 kilometr va undan oshadigan, yon tirkamasiz yoki yon tirkamali (kajavali) ikki yoxud uch (toʻrt) gʻildirakli transport vositasi;

  • Mototsikl: dvigatelining ish hajmi 50 sm³ va undan ortiq.
  • Konstruktiv tezligi 50 km/soat va undan yuqori.
  • Yon tirkamasiz (A) yoki yon tirkamali, kajavali (B) boʻladi.

• ogohlantiruvchi ishoralar — avariya holatlarining oldini olish maqsadida, shuningdek, harakat yoʻnalishini oʻzgartirishda, toʻxtatishda qoʻllaniladigan ishoralar;

  • Ogohlantiruvchi ishoralar avariyaning oldini olish uchun qoʻllaniladi.
  • A chap koʻrsatkich bilan polosani oʻzgartiradi, B toʻxtash chiroqlari bilan toʻxtaydi.
  • C xavf boʻlgani uchun avariya ishorasini yoqib, chetga toʻxtaydi.

• piyoda — transport vositasidan tashqarida boʻlgan va yoʻlda biror-bir yumush bilan band boʻlmagan shaxs. Nogironligi boʻlgan shaxslarning dvigatelsiz aravachasida harakatlanayotgan, velosiped, moped, mototsikl, elektromototsikl, skuter, kichik hajmdagi mototransport vositalari, individual harakatlanish vositalari, chana, aravacha va bolalar yoki nogironligi boʻlgan shaxslar aravachasini yetaklagan, shuningdek, harakatlanish uchun rolikli konkilar, dvigatelsiz samokatlar va boshqa shularga oʻxshash vositalardan foydalanayotgan shaxslar ham piyodalarga tenglashtiriladi;

  • Piyoda — transport vositasidan tashqarida, yoʻlda biror ish bilan band boʻlmagan shaxs.
  • Aravachani, nogironlar aravachasini yoki mototsiklni yetaklagan odamlar ham piyoda.
  • Ular piyodaga tenglashtiriladi.

• piyoda va velosiped yoʻlkasi — qatnov qismidan ajratilgan, velosipedchilar, individual harakatlanish vositalarini boshqarayotgan shaxslarning va piyodalarning alohida-alohida yoki birgalikda harakatlanishi uchun moʻljallangan va 4.6.1 — 4.6.6 yoʻl belgilari oʻrnatilgan yoʻlning tarkibiy qismi yoxud alohida yoʻl;

  • Piyoda va velosiped yoʻlkasi qatnov qismidan ajratilgan.
  • Unda velosipedchi K, elektrosamokatda S va piyoda P birga yuradi.
  • Birgalikdagi yoʻlak 4.6.1 belgisi bilan belgilanadi.

• piyodalar yoʻlkasi — piyodalar harakatlanishi uchun qurilgan yoki moslashtirilgan, tegishli yoʻl belgisi bilan belgilangan alohida yoʻl yoki sunʼiy inshoot yuzasi. Transport vositalari harakati taqiqlangan qismi;

  • Piyodalar yoʻlkasi faqat piyodalar harakati uchun alohida yoʻl.
  • Unda piyodalar P1 va P2 yuradi.
  • Transport vositalari bu yoʻlkada yurmaydi: A oʻz yoʻlida.

• piyodalarning tashkiliy jamlanmasi — Qoidalarning 16-bandi talablariga muvofiq yoʻlda bir yoʻnalishda birgalikda harakatlanayotgan odamlar guruhi;

  • Piyodalarning tashkiliy jamlanmasi — bir yoʻnalishda birga ketayotgan odamlar guruhi.
  • Guruh oldindagi qizil bayroqli kuzatuvchi ortidan ketmoqda.
  • Ular bir-biridan ajralmay, birga yuradi.

• piyodalar oʻtish joyi — qatnov qismidagi 5.16.1, 5.16.2, 5.48 yoʻl belgilari va 1.14.1 — 1.14.4 yoki 1.29.1 — 1.29.3 yoʻl chiziqlari bilan belgilangan va piyodalar yoʻlni kesib oʻtishda harakatlanishlari uchun ajratilgan joy.

  • Piyodalar oʻtish joyi 5.16.1, 5.16.2 belgilari va zebra chiziqlari bilan belgilanadi.
  • Bu qatnov qismida piyodalar yoʻlni kesib oʻtishi uchun ajratilgan joy.
  • P shu joydan oʻtmoqda, A toʻxtash chizigʻi oldida kutadi.
  • P oʻtib boʻlgach, A zebradan oʻtib ketadi.

• Yoʻl chiziqlari boʻlmasa, piyodalar oʻtish joyining kengligi 5.16.1 va 5.16.2 yoʻl belgilari orasidagi masofa bilan aniqlanadi;

  • Yoʻl chiziqlari boʻlmasa, oʻtish joyining kengligi belgilar orasidagi masofa bilan aniqlanadi.
  • 5.16.1 va 5.16.2 belgilari orasidagi hudud piyodalar oʻtish joyi hisoblanadi.
  • P shu kenglikda oʻtmoqda, A toʻxtab kutadi.
  • P oʻtib boʻlgach, A yoʻlida davom etadi.

• pulli toʻxtab turish joyi — toʻlov asosida foydalaniladigan toʻxtab turish joyi;

  • Pullik toʻxtab turish joyi — toʻlov asosida foydalaniladigan toʻxtab turish joyi.
  • A boʻsh oʻringa toʻxtadi.
  • Haydovchi avtomatga borib, toʻxtab turish uchun toʻlov qiladi.

• reversiv harakatlanish — qatnov qismining maxsus ajratilgan, 5.35 — 5.37 yoʻl belgilari, 1.9 yoʻl chizigʻi bilan belgilangan va ustida reversiv svetofor oʻrnatilgan boʻlagida harakatlanish yoʻnalishining qarama-qarshi tomonga oʻzgarishi;

  • Reversiv polosa 5.35 belgisi, 1.9 chizigʻi va reversiv svetofor bilan belgilanadi.
  • Yashil oʻq koʻrsatgan tomonga yuriladi: C oʻngga ketmoqda.
  • Belgilar almashdi: qizil xoch endi oʻng tomonni yopdi, D chapga ketmoqda.

• ruxsat etilgan toʻliq vazn — jihozlangan transport vositasining ishlab chiqargan korxona tomonidan belgilangan yuk, haydovchi va yoʻlovchilari bilan birgalikdagi eng yuqori vazni (oʻlchovi).

  • Ruxsat etilgan toʻliq vazn — ishlab chiqaruvchi belgilagan eng yuqori vazn.
  • U jihozlangan mashina, yuk, haydovchi va yoʻlovchilar birgalikda hisoblanadi.
  • Masalan, chegara 3500 kg: umumiy vazn qizil chiziqdan oshmaydi.

• Bir tarkibda harakatlanayotgan (tirkama va boshqalar) transport vositalarining ruxsat etilgan toʻliq vazniga shu tarkibga kiruvchi transport vositalarining ruxsat etilgan toʻliq vaznlari yigʻindisi kiradi;

  • Bir tarkibda yuruvchi mashinalar (tirkama va boshqalar) birga oʻlchanadi.
  • Tarkibning ruxsat etilgan toʻliq vazni — unga kirgan mashinalar vaznlarining yigʻindisi.
  • Masalan, 3500 kg va 1500 kg: tarkib uchun jami 5000 kg.

• skuter — elektrodvigatelining quvvati 0,25 kilovatt va undan ortiq, lekin 4 kilovattdan oshmaydigan, konstruktiv tezligi soatiga 25 kilometrdan ortiq, biroq 50 kilometrdan oshmaydigan ikki yoki uch (toʻrt) gʻildirakli transport vositasi. Xuddi shunday tavsiflarga ega boʻlgan kvadritsikl (kvadrotsikl), tritsikl hamda yoʻlning qatnov qismida harakatlanishiga moslashtirilgan boshqa transport vositalari skuterlarga tenglashtiriladi;

  • Skuter: elektrodvigatelining quvvati 0,25 kVt dan 4 kVt gacha.
  • Konstruktiv tezligi 25 km/soat dan yuqori, 50 km/soat gacha.
  • Ikki, uch yoki toʻrt gʻildirakli boʻladi.

• sutkaning qorongʻi vaqti — kechki gʻira-shiraning oxiridan tonggi gʻira-shiraning boshlanishigacha boʻlgan oraliqdagi vaqt;

  • Sutkaning qorongʻi vaqti kechki gʻira-shira tugaganda boshlanadi.
  • U tonggi gʻira-shira boshlanguncha davom etadi.
  • Bu oraliqda yoʻl qorongʻi boʻladi: A va B ketmoqda.

• tartibga soluvchi — Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmatining (keyingi oʻrinlarda — DYHXX), harbiy avtomobil nazorati organlari xodimi, oʻz xizmat vazifalarini bajarayotgan, ushbu Qoidalarda koʻzda tutilgan ishoralar yordamida yoʻl harakatini tartibga solish vakolatiga ega boʻlgan va uni bevosita amalga oshirayotgan yoʻldan foydalanish xizmati xodimlari, temir yoʻl kesishmasi va sol kechuvlaridagi navbatchilar hamda jamoatchilik vakillari. Tartibga soluvchi maxsus kiyim va (yoki) taniqlik belgisi (qoʻl bogʻichi, jezl, qizil ishorali yorugʻlik qaytargich, qizil chiroq yoki bayroqcha)ga ega boʻlishi shart;

  • Tartibga soluvchi ishora bilan boshqaradi: qoʻllari yonda, B oʻtadi.
  • Qoʻli tepada: hamma yoʻnalishda toʻxtash, oldidagi A kutadi.
  • Oʻng qoʻli oldinga: oldidagi A faqat oʻngga burilishi mumkin.

• tashuvchi — mulk huquqi asosida yoki boshqa qonuniy asoslarda transport vositasiga egalik qiladigan, qonunchilikka muvofiq yoʻlovchilarni hamda ularning mol-mulkini tijorat asosida tashish boʻyicha xizmatlar koʻrsatadigan va buning uchun tegishli litsenziyaga ega boʻlgan yoxud ruxsat etish xususiyatiga ega hujjati boʻlgan yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor (oʻzini oʻzi band qilgan shaxs);

  • Tashuvchi — litsenziyali yuridik shaxs yoki tadbirkor: yoʻlovchilarni tijorat asosida tashiydi.
  • Avtobus tashuvchiga tegishli va litsenziya bilan ishlaydi.
  • Yoʻlovchilar xizmat uchun toʻlov qiladi.

• temir yoʻl kesishmasi — yoʻlning temir yoʻllar bilan bir sathda kesishgan joyi;

  • Temir yoʻl kesishmasi — yoʻl temir yoʻl bilan bir sathda kesishgan joy.
  • Poyezd oʻtayotganda shlagbaum yopiladi: A toʻxtaydi.
  • Poyezd oʻtdi, shlagbaum ochildi: A yoʻlida davom etadi.

• tezkor va maxsus xizmatlarning transport vositasi — tezkor vazifalarni bajarishga moʻljallangan, koʻk yoki qizil yoxud koʻk va qizil rangli yaltiroq mayoqcha bilan jihozlangan hamda maxsus rangli boʻyoq sxemalar va yozuvlar bilan belgilangan transport vositasi;

  • Tezkor va maxsus xizmat transport vositasi tezkor vazifalarni bajaradi.
  • U koʻk yoki qizil yaltiroq mayoqcha bilan jihozlangan.
  • Maxsus rang sxemasi va yozuvlar bilan belgilanadi.

• tirkama — mexanik transport vositasi tarkibida harakatlanishga moʻljallangan va dvigatel bilan jihozlanmagan transport vositasi. Ushbu atama yarim tirkama va uzaytiriladigan tirkamalarga ham taalluqlidir;

  • Tirkama dvigatelsiz: u mexanik transport vositasi tarkibida yuradi.
  • Ulagich orqali tortuvchiga ulanadi: A ning orqasida tirkama ketmoqda.
  • Yarim tirkama va uzaytiriladigan tirkamalar ham tirkama hisoblanadi.

• transport vositasi — yoʻlovchilarning, bagajning, yuk bagajining, yuklarning, pochta va kuryerlik joʻnatmalarining yoki maxsus ishlarni amalga oshirish uchun uskunalarning yoʻllarda harakatlanishi yoki tashilishi uchun moʻljallangan qurilma;

  • Transport vositasi odam va yuk tashish uchun moʻljallangan qurilma.
  • Avtomobil yoʻlovchi va bagaj, yuk mashinasi yuk va pochta tashiydi.
  • Maxsus ishlar uskunasi (sisterna) ham transport vositasi.

• transport vositasining egasi — transport vositasiga mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquqlar asosida egalik qiluvchi yuridik yoki jismoniy shaxs;

  • Transport vositasining egasi — unga mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquq asosida egalik qiluvchi shaxs.
  • O mashinaning egasi: unda guvohnoma va kalit bor.
  • H kalitni olib mashinani haydab ketdi: haydovchi egasi boʻlishi shart emas.

• transport vositalarining tashkiliy jamlanmasi — oldida koʻk yoki qizil yoxud koʻk va qizil rangli yaltiroq mayoqchasi yoqilgan transport vositasi kuzatib borayotgan, bevosita bir-birining ketidan, bitta harakatlanish boʻlagida, yaqinni yorituvchi faralar chiroqlarini yoqib kelayotgan, uch va undan ortiq mexanik transport vositalari guruhi;

  • Tashkiliy jamlanma: oldida mayoqchasi yoqilgan transport vositasi kuzatib boradi.
  • Orqasidan uch va undan koʻp mexanik transport vositasi birin-ketin ketadi.
  • Hammasi bitta polosada, yaqinni yorituvchi faralari yoqilgan.

• transport vositalarining toʻxtab turish joylari (bundan buyon matnda toʻxtab turish joyi deb yuritiladi) — transport vositalarini vaqtincha yoki doimiy saqlash uchun moʻljallangan, yoʻlning kengaytirilib qatnov qismidan ajratilgan uchastkasi, bino, inshoot (ularning bir qismi), maxsus ochiq maydoncha;

  • Toʻxtab turish joyi — transport vositalarini saqlash uchun uchastka, bino yoki maydoncha.
  • Yoʻldan kengaytirilib, qatnov qismidan ajratilgan uchastka: A shu yerga kirdi.
  • Bino va maxsus ochiq maydoncha ham toʻxtab turish joyi hisoblanadi.

• trotuar — qatnov qismiga tutashgan yoki undan maysazor, ariq, maxsus toʻsiqlar bilan ajratilgan va piyodalarning harakatlanishi uchun moʻljallangan yoʻl qismi;

  • Trotuar piyodalar uchun moʻljallangan yoʻl qismi.
  • U qatnov qismiga tutashgan yoki maysazor, ariq, toʻsiq bilan ajratilgan.
  • Piyodalar trotuarda yuradi, mashinalar qatnov qismida.

• toʻsiq — yoʻlning qatnov qismida harakatsiz holda boʻlgan jism (buzilib qolgan transport vositasi, tushib qolgan yuk, yiqilgan daraxt va boshqalar).

  • Toʻsiq — qatnov qismida harakatsiz yotgan jism: tushgan yuk, yiqilgan daraxt.
  • A toʻsiqni koʻrib toʻxtadi: qarshidan B kelmoqda.
  • B oʻtgach, A toʻsiqni qarama-qarshi polosadan aylanib oʻtadi.

• Tirbandlik tufayli yoki Qoidalar talabiga binoan ushbu tasmada toʻxtagan transport vositasi toʻsiq hisoblanmaydi;

  • Svetoforda yoki tirbandlikda toʻxtagan transport vositalari qatori turibdi.
  • Tirbandlik yoki Qoidalar talabi bilan toʻxtagan mashina toʻsiq hisoblanmaydi.
  • Chiroq yashil boʻldi: A, B va C yoʻlda davom etadi.

• toʻxtab turish — transport vositasiga yoʻlovchilarni chiqarish yoki tushirish, yuk ortish yoki tushirish bilan bogʻliq boʻlmagan hollarda harakatni 10 daqiqadan koʻproq vaqtga atayin toʻxtatish;

  • Toʻxtab turish: yoʻlovchi yoki yuk bilan bogʻliq boʻlmagan, 10 daqiqadan koʻp atayin toʻxtash.
  • A toʻxtadi, haydovchi ketdi: vaqt hisoblanmoqda.
  • 10 daqiqadan oshgach, bu toʻxtab turish hisoblanadi.

• toʻxtash — transport vositasi harakatini 10 daqiqagacha boʻlgan muddatga toʻxtatish (harakatsiz holatga keltirish);

  • Toʻxtash — harakatni 10 daqiqagacha boʻlgan muddatga toʻxtatish.
  • A yoʻlovchini tushirish uchun toʻxtadi: vaqt hisoblanmoqda.
  • Yoʻlovchi tushdi, A 10 daqiqadan oldin yoʻlida davom etadi.

• foto va video qayd etish — yoʻl harakati qoidalari buzilishini maxsus avtomatlashtirilgan foto va video texnik vositalari, shuningdek, videokuzatuv va tasvirga olish texnika vositalari hamda mobil qurilmalar yordamida qayd etish;

  • Foto va video qayd etish: qoidabuzarlikni kamera yoki mobil qurilma bilan yozib olish.
  • Svetofor qizil: A toʻxtamay oʻtib ketdi.
  • Kamera bu qoidabuzarlikni foto va video orqali qayd etdi.

• xavf — yoʻl harakati xavfsizligiga xavf soluvchi har qanday omil;

  • Xavf — yoʻl harakati xavfsizligiga tahdid soladigan har qanday omil.
  • Toʻxtab turgan mashinalar orasidan bola yoʻlga chiqdi.
  • A xavfni sezib toʻxtadi va bolani oʻtkazib yubordi.

• xavfli yuk — oʻziga xos xossalari va xususiyatlari tufayli muayyan omillar mavjud boʻlgan taqdirda tashish, yuk ortish-tushirish ishlari jarayonida tashilayotgan yuklar, texnika vositalari, qurilmalar, bino va inshootlar, boshqa obyektlarning portlashi, yonishi yoki shikastlanishiga, shuningdek odamlar hayoti va sogʻligʻiga, atrof-muhitga zarar yetkazilishiga sabab boʻlishi mumkin boʻlgan moddalar, materiallar, buyumlar, chiqindilar;

  • Xavfli yuk portlashi, yonishi yoki shikastlanishiga sabab boʻlishi mumkin.
  • Bunday moddalar odamlar hayotiga va atrof-muhitga zarar yetkazadi.
  • Shuning uchun A ning yuki alohida belgilangan.

• xavfsizlik orolchasi — harakatlanish tasmalarini (shu jumladan velosipedchilar tasmalarini) ajratuvchi, konstruksiyasiga koʻra qatnov qismi ustiga bordyur toshlari bilan koʻtarilgan yoki harakatni tashkil etish texnik vositalari bilan belgilangan qatnov qismidan oʻtayotgan piyodalar, talab qilingan holda toʻxtab oʻtishlari uchun moʻljallangan yoʻl qurilmasi. Ajratuvchi mintaqa oraligʻidan oʻtkazilgan piyodalar oʻtish joyi ham xavfsizlik orolchasi hisoblanadi. Ikki tomonlama harakatlanishli yoʻllarda qarama — qarshi yoʻnalishlarni ajratuvchi xavfsizlik orolchalarini oʻng tomondan aylanib oʻtiladi;

  • Xavfsizlik orolchasi qatnov qismi ustida koʻtarilgan: piyoda unda toʻxtab olishi mumkin.
  • P avval yoʻlning yarmidan oʻtib orolchada kutadi, A va B turadi.
  • Qarama-qarshi yoʻnalishlarni ajratuvchi orolchani mashinalar oʻng tomondan aylanib oʻtadi.

• xorijiy avtotransport vositalari — xorijiy davlatlarning roʻyxatga olish idoralarida roʻyxatda turgan va Oʻzbekiston Respublikasi hududiga chet el fuqarolari va Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashash joyiga ega boʻlmagan fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning shaxsiy ehtiyojlarini qondirish, yuklar va yoʻlovchilarni xalqaro tashish maqsadlarida vaqtincha olib kiriladigan avtotransport vositalari;

  • Xorijiy avtotransport vositasi — chet davlatda roʻyxatdan oʻtgan, vaqtincha olib kiriladigan mashina.
  • F chegarada toʻxtadi: uning raqami xorijiy davlatniki.
  • Chegaradan oʻtib, F Oʻzbekiston yoʻlida vaqtincha ketmoqda.

• chorraha — yoʻllarning oʻzaro bir sathda kesishadigan, tutashadigan va ayriladigan joyi. Chorraha chegarasi uning markazidan qatnov qismlari oxiridagi qarama-qarshi tomonlarning eng uzoq burilish joylarini tutashtiruvchi tasavvur qilinadigan chiziqlar bilan aniqlanadi.

  • Chorraha — yoʻllar bir sathda kesishadigan, tutashadigan yoki ayriladigan joy.
  • Uning chegarasi qatnov qismlari oxiridagi burilish joylarini tutashtiruvchi chiziqlardan oʻtadi.
  • Bu chiziqlar tasavvuriy: ularning ichidagi hudud chorraha hisoblanadi.

  • Chorraha — yoʻllar oʻzaro bir sathda kesishadigan, tutashadigan va ayriladigan joy.
  • Kesishishda A ikki yoʻlning kesishmasidan oʻtadi, tutashishda B yon yoʻldan chiqadi.
  • Ayrilishda C yoʻldan ikki tarafga ayrilgan yoʻllardan biriga boradi.

• Yondosh hududlardan chiqish joylari chorraha hisoblanmaydi;

  • Yondosh hududdan chiqish joylari chorraha hisoblanmaydi.
  • Bu yerda yoʻllar kesishmaydi, hudud yoʻlga tutashadi.
  • Shuning uchun A hovlidan chiqib, koʻchadagi B ga yoʻl beradi.

• elektromobil — tashqi elektr manbaidan quvvatlanib, faqat elektr dvigateli bilan harakatlanadigan transport vositasi;

  • Elektromobil faqat elektr dvigateli bilan harakatlanadi.
  • Unda ichki yonuv dvigateli yoʻq.
  • Quvvatni tashqi elektr manbaidan oladi: A zaryadlanmoqda.

• elektromototsikl — elektrodvigatelining quvvati 4 kilovatt va undan oshadigan, konstruktiv tezligi soatiga 50 kilometr va undan oshadigan yon tirkamasiz yoki yon tirkamali (kajavali) ikki yoxud uch (toʻrt) gʻildirakli transport vositasi;

  • Elektromototsikl: elektrodvigatelining quvvati 4 kVt va undan ortiq.
  • Konstruktiv tezligi 50 km/soat va undan yuqori.
  • Yon tirkamasiz (A) yoki yon tirkamali (B) boʻladi.

• yashil hududlar — shaharlar va aholi punktlarining rekreatsion maqsaddagi hududlari, shuningdek, yashil ekinlar bilan qoplangan va tabiatni muhofaza qilish funksiyalarini bajaradigan hamda aholining dam olishi uchun foydalaniladigan ularga tutash hududlar.

  • Yashil hududlar — shahar va aholi punktlaridagi dam olish uchun moʻljallangan hududlar.
  • Ular ekinlar bilan qoplangan va tabiatni muhofaza qiladi.
  • P bogʻda dam olmoqda, A esa unga tutash yoʻlda ketmoqda.

• oʻzib ketish — transport vositasining bir yoʻnalishda transport vositasi tezligidan ortiq tezlikda harakatlanishi;

  • Oʻzib ketish: transport vositasi bir yoʻnalishda boshqasidan tezroq harakatlanadi.
  • A tezroq ketmoqda, B esa sekinroq.
  • A qarama-qarshi polosaga chiqmaydi: oʻz yoʻnalishida qoladi.

• oʻt oʻchirgich — oʻt oʻchirish vositasini chiqarish hisobiga yongin manbasini oʻchirish uchun moʻljallangan, qoʻlda yongʻin oʻchogʻiga yetkaziladigan va ishga tushiriladigan, olib yuriladigan yoki koʻchma harakatlanuvchi qurilma, shu jumladan, oʻt oʻchirish aerozoli generatori;

  • Oʻt oʻchirgich — yongʻinni oʻchirish moddasini chiqarib oʻchiradigan olib yuriladigan qurilma.
  • C mashinasida yongʻin chiqdi: F oʻt oʻchirgichni olib yugurdi.
  • Uni qoʻlda yongʻin oʻchogʻiga yetkazib, ishga tushiradi.

• qayta tizilish — dastlabki harakat yoʻnalishini saqlagan holda oʻz harakatlanish tasmasidan boshqa harakatlanish qatoriga oʻtish;

  • Qayta tizilish: dastlabki yoʻnalishni saqlab, boshqa polosaga oʻtish.
  • A chap koʻrsatkichni yoqib, ikkinchi polosaga oʻtadi.
  • Yoʻnalish oʻzgarmadi: A xuddi shu tomonga ketmoqda.

• qatnov qismi — yoʻlning relssiz transport vositalari harakatlanishi uchun moʻljallangan qismi;

  • Qatnov qismi yoʻlning mashinalar yuradigan qismi.
  • Barcha polosalar shu qismga kiradi: A va B shu yerda ketmoqda.
  • Piyodalar uchun trotuar qatnov qismi hisoblanmaydi.

• qatnov qismlari kesishmasi — yoʻllarning qatnov qismlari oʻzaro kesishib oʻtadigan va tasavvur qilinadigan chiziqlar bilan aniqlangan hudud;

  • Ikki yoʻlning qatnov qismlari bir-birini kesib oʻtgan hudud — qatnov qismlari kesishmasi.
  • Uning chegarasi tasavvuriy chiziqlar bilan aniqlanadi.
  • A shu hududdan oʻtib boʻldi; B uning chegarasida kutgan edi, endi yuradi.

• quvib oʻtish — bir yoki bir nechta transport vositalarini qarama-qarshi yoʻnalishda harakatlanish uchun moʻljallangan tasmaga chiqib, soʻngra ilgari egallagan qatoriga qaytib oʻtish bilan bogʻliq boʻlgan oʻzib ketish;

  • A sekin ketayotgan yuk mashinasi B ni quvib oʻtmoqchi.
  • U qarama-qarshi yoʻnalish polosasiga chiqib, B dan oʻtadi.
  • A oʻz polosasiga qaytdi: qarshi polosa boʻsh edi, C keyin paydo boʻldi.

• haydovchi — transport vositasini boshqaruvchi shaxs. Transport vositasini boshqarish oʻrgatilayotganda oʻrgatuvchi shaxs haydovchi hisoblanadi.

  • Haydovchi — transport vositasini boshqaruvchi shaxs.
  • Oʻrgatish paytida B mashinada oʻrgatuvchi shaxs haydovchi hisoblanadi.
  • A ham, oʻrgatuvchi ham haydovchi.

• Ot aravani boshqarayotgan hamda hayvonlarni minib harakatlanayotgan shaxslar haydovchiga tenglashtiriladi;

  • Ot aravani boshqarayotgan shaxs haydovchiga tenglashtiriladi.
  • Hayvonni minib ketayotgan shaxs ham haydovchi hisoblanadi.
  • Ularga haydovchi uchun belgilangan talablar qoʻllanadi.

• harakatlanish tasmasi — avtomobillarning bir qator boʻlib harakatlanishi uchun yetarlicha keng boʻlgan, yoʻl chiziqlari bilan belgilangan yoki belgilanmagan yoʻl qatnov qismining har qanday boʻylama tasmasi;

  • Harakatlanish tasmasi — mashinalar bir qator boʻlib yuradigan yetarlicha keng boʻylama tasma.
  • U yoʻl chiziqlari bilan belgilangan boʻlishi mumkin: A va B bir qatorda.
  • Yoki belgilanmagan: chiziq boʻlmasa ham mashinalar tasmada yuradi.

• harakatlanish uchun xavf — yoʻl harakati jarayonidan oʻsha yoʻnalishda va oʻsha tezlikda harakatlanishni davom ettirish yoʻl-transport hodisasi sodir boʻlishiga tahdid qiladigan omil;

  • Harakatlanish uchun xavf: shu yoʻnalish va tezlikda davom etsa, toʻqnashuv boʻlishi mumkin.
  • A toʻxtab turgan C ga yaqinlashmoqda.
  • A xavfni sezib tormozlaydi va C dan oldin toʻxtaydi.

• haqiqiy vazn — transport vositasining yuki, haydovchi va yoʻlovchilari bilan birgalikdagi vazni.

  • Haqiqiy vazn — transport vositasining yuki, haydovchi va yoʻlovchilari bilan vazni.
  • Uni tarozi oʻlchaydi: A ning hozirgi yuklamasi bilan vazni.
  • Haqiqiy vazn (3100 kg) ruxsat etilgan toʻliq vazn bilan solishtiriladi.