23-bob. Tashqi yoritish asboblaridan foydalanish

Sutkaning qorongʻi vaqtida va yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda, shuningdek yoʻlning yoritilganligidan qatʼi nazar, tunnellarda harakatlanayotgan transport vositasida quyidagi yoritish asboblari yoqilgan boʻlishi kerak:

• barcha mexanik transport vositalarida — uzoqni yoki yaqinni yorituvchi fara chiroqlari;

  • Qorongʻi vaqtda yoʻl yoritilmagan: A mashina fara chiroqlarini yoqib ketmoqda.
  • Yaqinni yorituvchi chiroq yetarli: haydovchi yoʻlni koʻradi, boshqalar uni koʻradi.
  • Uzoqni yorituvchi chiroq ham mumkin: ikkalasidan biri yoqilgan boʻlishi shart.

• velosipedlarda — fara yoki chiroqlar (agar mavjud boʻlsa);

  • Qorongʻi vaqtda velosipedchi V yoʻlda ketmoqda.
  • Velosipedda fara yoki chiroq boʻlsa, ular yoqilgan boʻlishi kerak.
  • Shunda V yoʻlda uzoqdan koʻrinadi.

• tirkamalarda va shatakka olingan mexanik transport vositalarida — gabarit fara chiroqlari.

  • A qorongʻi vaqtda B ni shatakka olmoqda.
  • Shatakka olingan B da gabarit chiroqlari va avariya ishorasi yoqilgan.
  • A yaqin chiroq bilan yoʻlni yoritadi.

  • Qorongʻi vaqtda A mashina tirkama tortib ketmoqda.
  • Tirkamada gabarit chiroqlari yoqilgan boʻlishi kerak: u orqadan koʻrinadi.
  • A yaqin chiroq bilan yoʻlni yoritadi.

Quyidagi hollarda uzoqni yorituvchi fara chiroqlari oʻrniga yaqinni yorituvchi fara chiroqlari yoqilishi kerak:

• yoʻl yoritilgan boʻlsa;

  • Yoritilmagan yoʻlda A uzoqni yorituvchi chiroq bilan ketmoqda.
  • Yoʻl fonarlar bilan yoritilgan joyga kirgach, u yaqin chiroqqa oʻtadi.
  • Yoritilgan yoʻlda uzoq chiroq oʻrniga yaqin chiroq yoqiladi.

• qarama-qarshi yoʻnalishdagi transport vositasiga kamida 150 metr masofa qolganda, shuningdek, qarama-qarshi yoʻnalishdagi transport vositasining haydovchisi fara chiroqlarini vaqti-vaqti bilan oʻchirib-yoqib bunga zarurat borligini bildirgan hollarda undan ham koʻproq masofada;

  • Ikki mashina uzoq chiroq bilan bir-biriga yaqinlashmoqda.
  • Qarama-qarshi mashinagacha 150 metr qolganda ikkalasi ham yaqin chiroqqa oʻtadi.
  • Yaqin chiroqda ular bir-birining koʻzini qamashtirmasdan oʻtib ketadi.

  • Qarshidagi B chiroqlarini oʻchirib-yoqib A ni ogohlantirmoqda.
  • A darhol yaqin chiroqqa oʻtadi: 150 metr qolishini kutmaydi.
  • B ham yaqin chiroq yoqdi: ular bir-birining koʻzini qamashtirmasdan oʻtadi.

• qarama-qarshi va bir yoʻnalishdagi transport vositalari haydovchilarining koʻzini qamashtirishi mumkin boʻlgan boshqa barcha holatlarda.

  • A B ning orqasidan uzoq chiroq bilan ketmoqda: B ning koʻzi qamashadi.
  • A yaqin chiroqqa oʻtadi: oldindagi haydovchi koʻzgusida yorugʻlik yoʻqoladi.
  • Bir yoʻnalishdagi haydovchilar ham bir-birini qamashtirmaydi.

Koʻzi qamashgan haydovchi avariya ishoralarini yoqishi, harakatlanish boʻlagini oʻzgartirmasdan tezlikni kamaytirishi va toʻxtashi kerak.

Sutkaning qorongʻi vaqtida yoʻlning yoritilmagan qismida, shuningdek, yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda toʻxtagan yoki toʻxtab turgan transport vositasida gabarit fara chiroqlari yoqilgan boʻlishi kerak.

Yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda gabarit chiroqlariga qoʻshimcha ravishda yaqinni yorituvchi fara chiroqlari, tumanga qarshi fara chiroqlari va tumanga qarshi orqa fara chiroqlari yoqilishi mumkin.

Quyidagi hollarda tumanga qarshi fara chiroqlaridan foydalanish mumkin:

• yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda alohida, shuningdek, uzoqni yorituvchi yoki yaqinni yorituvchi fara chiroqlari bilan;

  • Tuman: yoʻl yetarlicha koʻrinmaydi.
  • A tumanga qarshi fara chiroqlarini yoqdi: ularni yaqin yoki uzoq chiroqsiz ham ishlatish mumkin.
  • Keng va past nur yoʻlni tumanda yaxshiroq yoritadi.

• sutkaning qorongʻi vaqtida yoʻlning yoritilmagan qismlarida uzoqni yoki yaqinni yorituvchi fara chiroqlari bilan birga;

  • Tunda yoritilmagan yoʻlda A ketmoqda.
  • A yaqin chiroq bilan birga tumanga qarshi chiroqlarni ham yoqdi.
  • Bunda yoʻl yaxshiroq koʻrinadi.

• ushbu Qoidalarning 138-bandida koʻzda tutilgan holatlarda yaqinni yorituvchi fara chiroqlari oʻrniga.

  • Kunduzi yoʻlovchi tashiyotgan avtobus yaqin chiroq bilan yurishi kerak.
  • Yaqin chiroq oʻrniga tumanga qarshi chiroqlarni yoqishga ham ruxsat etiladi.
  • B shu chiroqlar bilan ketmoqda.

Sutkaning yorugʻ vaqtida quyidagi hollarda yaqinni yorituvchi fara chiroqlari yoqilishi kerak:

• transport vositalari tashkiliy jamlanma safida harakatlanayotganda;

  • Kunduz kuni. Uch mashina tashkiliy kolonna boʻlib ketmoqda.
  • Kolonnadagi barcha transport vositalarida yaqin chiroq yoqilgan boʻlishi kerak.
  • Shunda kolonna uzoqdan koʻrinadi.

• yoʻlovchilarni tashiyotgan avtobuslar va yoʻnalishli transport vositalarida;

  • Kunduzi yoʻlovchi tashiyotgan avtobus B ketmoqda.
  • Yoʻlovchi tashiydigan avtobus va yoʻnalishli transportda yaqin chiroq yoqilgan boʻlishi kerak.
  • B yaqin chiroq bilan ketmoqda.

• bolalar guruhini tashkiliy tashishda;

  • Avtobus B bolalar guruhini tashiyapti.
  • Bolalarni uyushgan holda tashiganda kunduzi ham yaqin chiroq yoqilgan boʻlishi kerak.
  • Shuning uchun B yaqin chiroq bilan ketmoqda.

• xavfli, katta oʻlchamli va ogʻir vaznli yuklarni tashishda;

  • Yuk avtomobili T katta oʻlchamli yukni tashimoqda.
  • Xavfli, katta oʻlchamli va ogʻir yuklarni tashiganda kunduzi ham yaqin chiroq yoqilgan boʻlishi kerak.
  • T yaqin chiroq bilan ketmoqda.

• mexanik transport vositalarini shatakka olishda (shatakka olib ketayotgan transport vositasida);

  • A mashina B ni shatakka olmoqda.
  • Shatakka olayotgan A da kunduzi ham yaqin chiroq yoqilgan boʻlishi kerak.
  • B da avariya ishorasi yoqilgan.

• kuchli yogʻingarchilik (yomgʻir, qor) sharoitida;

  • Kuchli yomgʻir yogʻmoqda, koʻrinish yomon.
  • Kuchli yogʻingarchilikda (yomgʻir, qor) kunduzi ham yaqin chiroq yoqilgan boʻlishi kerak.
  • A yaqin chiroq bilan ketmoqda.

• mototsikl, elektromototsikl, skuter va mopedlarda.

  • Kunduzi mototsikl M, moped Mo va elektr skuter E yoʻlda ketmoqda.
  • Mototsikl, skuter va mopedlarda kunduzi ham yaqin chiroq yoqilgan boʻlishi kerak.
  • M, Mo va E yaqin chiroq bilan ketmoqda.

Konstruksiyasida projektor-fara chiroqlari va izlovchi-fara chiroqlari boʻlgan transport vositalaridan quyidagi hollarda foydalanish mumkin:

• aholi punktlaridan tashqarida;

  • Tunda aholi punktidan tashqarida A yoʻlda ketmoqda.
  • Mashinasida projektor va izlovchi faralar bor: ularni shu yerda ishlatish mumkin.
  • Nur yoʻlni uzoqqacha yoritadi.

• qarama-qarshi yoʻnalishda harakatlanayotgan transport vositalari boʻlmaganda.

  • A yoʻlda projektor va izlovchi faralar bilan ketmoqda.
  • Qarshidan B mashinasi paydo boʻldi: A projektorni oʻchiradi.
  • Qarama-qarshi mashina boʻlganda ular oʻrniga yaqin chiroq yoqiladi.

Aholi punktlarida esa bunday fara chiroqlaridan foydalanishga faqat ushbu Qoidalarning 25 va 28-bandlarida koʻzda tutilgan transport vositalari haydovchilariga ruxsat etiladi.

Tumanga qarshi orqa fara chiroqlarini faqat yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda qoʻllash mumkin. Tumanga qarshi orqa fara chiroqlarini toʻxtash fara chiroqlari (stop-signal)ga ulash taqiqlanadi.

“Avtopoyezd” taniqlik belgisi avtopoyezd harakatlanayotganda, shuningdek, sutkaning qorongʻi vaqtida va yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda yoʻlda toʻxtash va toʻxtab turish paytida ham yoqib qoʻyilishi kerak.