11-bob. Harakatlanish tezligi

Haydovchi harakatlanishning serqatnovligini, transport vositasining va yukning xususiyati hamda holatini, yoʻl va ob-havo sharoitini, shuningdek, harakatlanish yoʻnalishidagi koʻrinishni hisobga olib transport vositasini belgilangan tezlikdan oshirmagan holda xavfsizlikni taʼminlovchi tezlik bilan boshqarishi kerak.

Tezlik haydovchiga ushbu Qoidalar talablarini bajarish uchun transport vositasining harakatlanishini doimiy nazorat qilib borish imkoniyatini berishi kerak.

Haydovchi transport vositasini boshqarish paytida aniqlay olishi mumkin boʻlgan xavf yuzaga kelsa, u transport vositasining tezligini toʻliq toʻxtashni taʼminlaydigan darajada kamaytirishi yoki toʻsiqni boshqa harakat ishtirokchilari uchun xavf tugʻdirmagan holda aylanib oʻtish choralarini koʻrishi kerak.

Aholi punktlarida transport vositalarining tezligini soatiga 70 kilometrdan, tegishli yoʻl belgilari oʻrnatilgan maktab va maktabgacha taʼlim tashkilotlariga yetmasdan va oʻtib ketib 300 metrdan kam masofada soatiga 30 kilometrdan, turar joy dahalari va yondosh hududlarda (uy-joy binolari orasidagi yer uchastkasida) esa soatiga 20 kilometrdan oshirmasdan harakatlanishga ruxsat etiladi.

Nukus va Toshkent shaharlarida, viloyatlar va tumanlarning markazlarida, shuningdek shaharlar hududlarida transport vositalarining tezligini soatiga 60 kilometrdan oshirmasdan harakatlanishga ruxsat etiladi.

Aholi punktlaridan tashqarida:

• yengil avtomobillarga va ruxsat etilgan toʻliq vazni 3,5 tonnadan oshmaydigan yuk avtomobillariga tezlikni soatiga 100 kilometrdan oshirmasdan;

  • Aholi punktidan tashqarida yengil avtomobil A soatiga 100 km dan oshmay yuradi.
  • Toʻliq vazni 3,5 tonnagacha boʻlgan yuk avtomobili B uchun ham chegara 100 km/soat.
  • Bu chegara belgisiz ham amal qiladi: undan oshirib boʻlmaydi.

• shaharlararo qatnaydigan avtobuslarga va mikroavtobuslarga tezlikni soatiga 90 kilometrdan oshirmasdan;

  • Shaharlararo qatnaydigan avtobus A soatiga 90 km dan oshmay yuradi.
  • Mikroavtobus B uchun ham chegara 90 km/soat: yengil avtomobildan past.
  • Bu chegara ham belgisiz amal qiladi.

• boshqa avtobuslar, tirkamali yengil avtomobillar, mototsikllar, elektromototsikllar ruxsat etilgan toʻliq vazni 3,5 tonnadan ortiq boʻlgan yuk avtomobillariga tezlikni soatiga 80 kilometrdan oshirmasdan;

  • Mototsikl A va boshqa avtobus C soatiga 80 km dan oshmaydi.
  • Tirkamali avto B va ogʻir yuk avtomobili D uchun ham chegara 80 km/soat.
  • Elektromototsikllar uchun ham shu chegara.

• tirkamali yuk avtomobillariga tezlikni soatiga 70 kilometrdan oshirmasdan harakatlanish ruxsat etiladi.

  • Tirkamali yuk avtomobili A eng sekin: soatiga 70 km dan oshmaydi.
  • Tirkama tormozlash va burilishni qiyinlashtiradi, shuning uchun chegara past.
  • Boshqa transportga nisbatan bu eng past chegara.

Har qanday yoʻllarda:

• yukxonasida odam tashiyotgan yuk avtomobillariga tezlikni soatiga 60 kilometrdan oshirmasdan;

  • Yukxonasida odamlar bor: A har qanday yoʻlda soatiga 60 km dan tez yurmaydi.
  • Odamlar himoyasiz oʻtiradi, shuning uchun chegara past.
  • Bu chegara yukxonasida odam tashiyotgan yuk avtomobiliga amal qiladi.

• bolalar guruhini tashkiliy tashiyotgan transport vositalariga tezlikni soatiga 60 kilometrdan oshirmasdan;

  • Avtobus A bolalar guruhini tashkiliy olib ketmoqda, oldida va orqasida “Bolalar” belgisi bor.
  • Bunday transport vositasi har qanday yoʻlda 60 km/soatdan tez yurmaydi.
  • Bolalar xavfsizligi uchun tezlik yoʻl ruxsat etganidan ham past.

• mexanik transport vositalarini shatakka olgan transport vositalariga tezlikni soatiga 50 kilometrdan oshirmasdan;

  • Traktor A buzilgan mashina B ni shatakka olgan: tros ularni bogʻlaydi.
  • Shatakka olgan haydovchi har qanday yoʻlda 50 km/soatdan tez yurmaydi.
  • Shatakdagi mashinani boshqarish qiyin, shuning uchun tezlik past.

• xavfli, ogʻir vaznli va katta oʻlchamli yuklarni tashiyotgan, tashkiliy jamlanmada harakatlanayotgan transport vositalariga DYHXX bilan kelishilgan tezlikdan oshirmasdan harakatlanishga ruxsat etiladi.

  • B xavfli yuk tashiyotgan sisterna, oldinda koʻk mayoqchali kuzatuv mashinasi A.
  • Bunday kolonna DYHXX bilan kelishilgan tezlikdan oshmaydi.
  • Bunday kolonnaning tezligi DYHXX bilan oldindan kelishiladi.

Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari DYHXX bilan kelishilgan holda, yoʻl sharoitlari yuqori va kichik tezlikda xavfsiz harakatlanishni taʼminlaydigan hollarda, yoʻllarning ayrim qismlari yoki harakatlanish tasmalarida harakatlanish tezligini oshirishga yoki kamaytirishga (tegishli yoʻl belgilari oʻrnatib) ruxsat berish masalasini tasdiqlash uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga kiritadi.

Haydovchiga quyidagilar taqiqlanadi:

• tezlikni mazkur transport vositasining texnik tavsifnomasida koʻrsatilgan eng yuqori tezlikdan oshirish;

  • Texnik tavsifnomada eng yuqori tezlik 90 km/soat; yoʻl esa 100 gacha ruxsat beradi.
  • A tezlikni oshiradi, koʻrsatkich 90 ga yetgach toʻxtaydi.
  • Texnik tavsifnomada koʻrsatilgan eng yuqori tezlikdan oshirish taqiqlanadi.

• tezlikni transport vositasiga oʻrnatilgan “Tezligi cheklangan” taniqlik belgisida koʻrsatilganidan oshirish;

  • Yuk avtomobili A orqasida “Tezligi cheklangan” belgisi bor: 60.
  • Yoʻl koʻproq ruxsat bersa ham, A soatiga 60 km dan oshmaydi.
  • Belgidagi raqamdan tez yurish taqiqlanadi.

• zaruriyat boʻlmaganda juda past tezlikda harakatlanib, boshqa transport vositalariga xalaqit berish;

  • A hech sababsiz soatiga 20 km bilan sudralmoqda, oqim esa 70 km/soat.
  • Orqada B, C va D navbat boʻlib qoldi: keraksiz sekin yurib xalaqit berish taqiqlanadi.
  • A oqim tezligiga chiqdi: navbat tarqaldi.

• yoʻl-transport hodisasining oldini olish zarurati boʻlmaganda, keskin tormoz berish.

  • A va B bir tekis yuryapti.
  • A hech qanday zarurat yoʻq boʻlsa ham keskin tormoz beradi: orqadagi B zoʻrgʻa ulguradi.
  • Keskin tormoz faqat toʻsiqdan qochish uchun, boshqa holda u taqiqlanadi.