2-bob. Haydovchilarning umumiy vazifalari

Transport vositasining haydovchisi quyidagilarga majburdir:

• a) yoʻlga chiqishdan oldin transport vositasining texnik sozligini, tozaligini va toʻliq jihozlanganligini tekshirishi;

  • Yoʻlga chiqishdan oldin haydovchi mashinani aylanib chiqadi.
  • U chiroqlar, shinalar va oynalarni koʻzdan kechiradi: mashina sozmi, tozami, toʻliq jihozlanganmi.
  • Hammasi joyida boʻlsagina haydovchi yoʻlga chiqadi.

• b) harakatlanish vaqtida transport vositasining texnik sozligini taʼminlashi;
• v) harakatlanishni boshlashdan oldin yoʻlovchilar transport vositasida joylarini egallaganligiga, transport vositasining eshiklari yopilganligiga, yoʻlovchilar tashish uchun maxsus jihozlangan yuk transport vositalarida yoʻlovchilar tashiyotganda Qoidalarning 24-bandi talablari bajarilganligiga ishonch hosil qilishi;

  • Avtobus bekatda toʻxtab, eshiklarini ochdi (yashil). Yoʻlovchilar kiradi.
  • Yoʻlovchilar oʻz joylarini egallaydi, haydovchi buni kuzatadi.
  • Eshiklar yopildi: haydovchi hamma joyida ekaniga ishonch hosil qildi.
  • Faqat shundan keyin avtobus yoʻlga chiqadi.

• g) harakatlanish jarayonida boshqa yoʻl harakati ishtirokchilariga, ayniqsa, piyodalar, bolalar, nogironlar, qariyalar, individual harakatlanish vositalari va velosipedchilarga nisbatan ehtiyotkorlik choralarini koʻrishi;

  • Yoʻl chetida bola, qariya, velosipedchi va elektrosamokatda ketayotgan odam bor.
  • Bola yoʻlga yaqin keldi: haydovchi sekinlashadi va ulardan uzoqroqdan oʻtadi.
  • A velosipedchini keng masofa saqlab quvib oʻtadi: xavfli joyda shoshilmaydi.

• d) yoʻlovchilarni quyidagilar haqida ogohlantirishi shart:

  • Haydovchi yoʻlovchilarni ogohlantiradi: tana qismlarini (qoʻldan tashqari) derazadan chiqarib boʻlmaydi.
  • Harakat boshlanishidan oldin xavfsizlik kamarlarini taqish kerak.
  • Mototsikl, moped va skuterda esa motoshlem kiyib, uni qadab olish zarur.

• harakatlanayotgan vaqtda avtomobil salonidan tana qismlarini (qoʻldan tashqari) chiqarish taqiqlanganligi;
• transport vositasi harakatlanishni boshlashidan oldin xavfsizlik kamarlarini taqishlari (ushbu Qoidalarning 9-bandiga muvofiq), mototsikl, moped va skuterda, shuningdek, kichik hajmdagi mototransport vositalarida harakatlanayotganda esa motoshlem kiyishlari va uni qadab olishlari zarurligi;
• e) sutkaning qorongʻi vaqtida va yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda majburiy toʻxtagan transport vositasining haydovchisi taʼmirlash maqsadida yoʻlning qatnov qismiga chiqishdan oldin nur qaytargichli maxsus jilet kiyib olishi (yengil va yuk avtomobili, avtobus va gʻildirakli traktorlar haydovchilari);

  • Tun. A buzilib, yoʻlda majburan toʻxtadi, avariya chiroqlari yonmoqda.
  • Haydovchi qatnov qismiga chiqmoqchi, lekin avval nur qaytargichli jilet kiyib oladi.
  • Jiletli haydovchi uzoqdan koʻrinadi: B uni oldindan payqaydi va xavfsiz oʻtib ketadi.

• yo) IIO xodimlarining talabiga koʻra mastlik holatini aniqlovchi maxsus tekshiruv yoki alkogolli ichimliklar, giyohvandlik vositalari, ularning analoglari, psixotrop yoxud kuchli taʼsir qiluvchi moddalar taʼsirida yoki oʻzgacha tarzda mast holatda ekanligini aniqlash uchun tibbiy tekshiruvdan oʻtishi;

  • IIO xodimi A ni toʻxtatdi va mastlik tekshiruvidan oʻtishni talab qildi.
  • Haydovchi talabga koʻra maxsus asbobga puflaydi: bu uning majburiyati.
  • Natija toza: haydovchi mast emas.
  • A yoʻlida davom etadi.

• j) harakatlanish vaqtida avariya holatini yuzaga keltirmasliklari;
• z) quyidagi hollarda foydalanish uchun transport vositasini berishi shart:

  • IIO xodimiga kechiktirib boʻlmaydigan xizmat vazifasi uchun mashina beriladi.
  • Yoʻl hodisasida shikastlangan mashinani olib ketish uchun yuk mashinasi beriladi.
  • Shoshilinch tibbiy yordam kerak boʻlgan odamni shifoxonaga olib borish uchun ham mashina beriladi.

• IIO, Milliy gvardiya, Davlat xavfsizlik xizmati va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti davlat xavfsizlik xizmati organlari xodimlariga qonunchilik hujjatlarida belgilangan xollarda kechiktirib boʻlmaydigan xizmat vazifalarini bajarish uchun, shuningdek, yoʻl-transport hodisasi tufayli shikastlangan yoki nosoz transport vositalarini olib ketish (shatakka olish) uchun (faqat yuk avtomobilidan);
• yoʻlakay yoʻnalishda kechiktirib boʻlmaydigan tibbiy yordam koʻrsatishga ketayotgan tibbiyot xodimlariga hamda zudlik bilan tibbiy yordamga muhtoj boʻlgan fuqarolarni davolash-profilaktika muassasasiga olib borish uchun.

Xorijiy davlatlarning diplomatik, konsullik vakolatxonalariga va boshqa vakolatxonalariga hamda xalqaro tashkilotlarga tegishli transport vositalari, shuningdek yongʻin uchirish, konvoy, inkassator xizmatlarining transport vositalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Transport vositasidan foydalangan shaxs haydovchi talab qilganda yoʻl varaqasiga yurilgan vaqtni, bosib oʻtilgan masofani, oʻz ismi-familiyasi, mansabi, ish joyi nomini, yoʻl varaqasi boʻlmagan taqdirda, belgilangan tartibda maʼlumot yoki xabar yozib berishi kerak.

Transport vositalarini tekshirish yoki undan foydalanish huquqiga ega boʻlgan shaxslar haydovchining talabiga muvofiq oʻz xizmat guvohnomasini koʻrsatishi shart.

• Xizmat vaqtida haydovchiga yetkazilgan moddiy va maʼnaviy zarar uning talabiga koʻra qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tiklab beriladi;
• i) qonunchilik hujjatlarida talab qilingan hollarda vazn va hajm parametrlarini oʻlchash uchun nazorat joylari (punkt)dan oʻtishi.

  • Qonunchilikda talab qilingan hollarda haydovchi vazn va hajm nazorat punktidan oʻtishi shart.
  • T yuk mashinasi tarozi ustida toʻxtaydi: uning vazni va oʻlchamlari tekshiriladi.
  • Parametrlar ruxsat etilgan doirada: T nazorat punktidan oʻtib, yoʻlida davom etadi.